белдемше

белдемше
зат.
1. Әйелдердің сәнді киімі. XIX ғасырдың аяғына дейін әйелдер көйлек сыртынан юбка тәріздендіріп ойын-той кезінде киген. Белдемшенің бұл түрі өте сирек кездеседі. Белдемшенің алдыңғы өңірлері бір-біріне тиісіп тұрады да, белінен төмен қарай кеңи береді. Белдемше барқыт, түрлі-түсті жібектерден жиегі айнала оқамен, кестемен көмкеріледі немесе оған құндыз терісі жапсырылып, түрлі әшекейлермен безендіріледі, белі түймеленеді. Белдемше көйлектің етегін түгел жаппайтындай етіп тігіледі.
2. Үй шаруасына араласатын әйелдердің алдына байлайтын алжапқышы. Кей жерлерде мұны «алшалғыш» деп те атайды, жалаң қабат, қалың ақ не қоңыр тыстық матадан, кейде түрлі-түсті шыттан тігіледі. Мал сауғанда, тамақ даярлағанда тазалық үшін пайдаланылады.

Қуралұлы А. Қазақ дәстүрлі медениетінің энциклопедиялық сөздігі.— Алматы: «Сездік-Словарь» . 2007.

Поможем написать реферат

Смотреть что такое "белдемше" в других словарях:

  • белдемше — 1. (Қар., Шет; Қост., Семиоз.; Қ орда: Сыр., Жал.) алжапқыш, алшалғыш. Б е л д е м ш е н і іздеп жүрсің бе, ол босағада ілулі тұр (Қар., Шет). 2. (Алм., Жам.) әйелдер киімінің бір түрі. Тойға бара жатқандай б е л д е м ш е киіп көлбеңдеуін қарашы …   Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • алжапқыш — зат. Киім кірлемес үшін алдына байланатын белдемше …   Қазақ дәстүрлі мәдениетінің энциклопедиялық сөздігі

  • алшалғы — зат. Белдемше, алжапқыш …   Қазақ дәстүрлі мәдениетінің энциклопедиялық сөздігі

  • сауыр — зат. Малдың белдемше мен сан үсті терісінен жасалатын былғарының қалың түрі. зат. Малдың бел омыртқасынан құйымшақ тұсына дейінгі жерінің үсті …   Қазақ дәстүрлі мәдениетінің энциклопедиялық сөздігі

  • сыздық — зат. Етіктің немесе теріден тігілген киімдердің тігісінің аралығына салатын жіңішке ғана белдемше былғары. зат. Тіс аралығындағы сызат, тістерді бірін бірінен саралап тұратын жік …   Қазақ дәстүрлі мәдениетінің энциклопедиялық сөздігі

  • шалғыш — зат. Алдыға байлайтын белдемше, алшалғыш …   Қазақ дәстүрлі мәдениетінің энциклопедиялық сөздігі

  • алчалғы — (Жамб., Шу) алжапқыш, белдемше. А л ч а л ғ ы ұстап сау, чашырамасын (Жамб., Шу) …   Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • алшалғыш — (Алм., Кег.; Павл., Леб.; Шығ.Қаз.: Марқ., Күрш.; Қост., Фед.) алжапқыш, белдемше. А л ш а л ғ ы ш с ы з сиыр саумайды (Алм., Кег.). Сиыр сауғанда а л ш а л ғ ы ш ы ңд ы ала жүр (Шығ.Қаз., Күрш.). А л ш а л ғ ыш ы м д ы таба алмай жүрсем, мал… …   Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • запон — (Орал: Казт., Жымп., Чап.) алжапқыш, белдемше. Сауыншылар з а п о н с ы з сиыр саумайды (Орал, Жымп.). Осы з а п о н ы м болмаса, көйлегімнің алды қақ болар еді (Орал, Казт.). Оған факты – фермадағы дояркаларда з а п о н жоқ («Ж. жол», 3.08.1938) …   Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • шалғыш — 1. (Шығ.Қаз.: Күрш., Зайс., Тарб.; Сем.: Абай, Шұб., Көкп., Аяг.) алжапқыш, белдемше, омырауша. Бұл сөз Алматы облысының Кеген, Нарынқол аудандарында алшалғы, Шығыс Қазақстанның кей жерінде алшалғыш түрінде айтылады. 2. (Алм., Іле) балықшылардың… …   Қазақ тілінің аймақтық сөздігі


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»